|
||
| Internet Nedir Internet dünya üzerindeki çok sayıdaki bilgisayar agının birbirine baglanmasından olusan küresel bir bilgisayar agıdır. Bu ag dünya üzerindeki birçok akademik, ticari ve devlet kurumlarının yerel aglarının birbirine baglanmasından olusur. Bu küresel ag vasıtasıyla degisik kurumlardaki ve cografyalardaki bilgisayarlar birbirleriyle haberlesir ve aralarında bilgi alısverisi yaparlar. Su anda Internet birçok farklı alanda dünya genelinde bir milyardan fazla insan tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Internet’in Kısa Tarihçesi Modern anlamdaki ilk bilgisayar 1946 senesinde ABD'de yapımı tamamlanan ENIAC olarak kabul edilir. Onu izleyen yıllarda bilgisayar üretimi ve kullanımı arttı. O yıllarda bu bilgisayarlar daha çok askeri ve arastırma amaçlı kullanılmaktaydı. Bilgisayarların sayısı artıp cografi olarak uzak yerlerdeki arastırmacıların bilgi paylasımı ihtiyacı dogunca, aradaki iletisimi daha hızlı ve etkin hale getirmek için uzak yerlerdeki bilgisayarları birbirine baglama ihtiyacı dogdu. Bu sekilde farklı cografi bölgelerdeki bilgisayarları birbirine baglayarak olusturulan ilk bilgisayar agı ARPANET'dir. ARPANET Internet’in atası olarak kabul edilir. ARPANET bilgisayar agı 1969 yılında ABD'deki dört arastırma laboratuarındaki bilgisayarların birbirine baglanmasıyla olusturuldu. Bu ag telefon sisteminde kullanılan devre anahtarlaması teknigi yerine paket anahtarlaması teknigini kullanarak su anki Internet’in temellerini olusturdu. ARPANET agı ABD savunma bakanlıgı tarafından desteklenen bir olusumdu. Onun için gelisimi daha çok askeri ve arastırma laboratuarlarıyla sınırlı kaldı. Fakat ARPANET'in öncülük ettigi yöntemler ve teknolojilerin benzerleri kullanılarak baska aglar kuruldu. Örnegin İngiltere’de 1983 yılında bu ülkedeki akademik kurulusları birbirine baglamak amacıyla JANET agı kuruldu. Fakat kurulan aglardan en önemlisi 1986 yılında ABD'deki üniversitelerdeki süper bilgisayarları birbirine baglamak amacıyla olusturulan NSFNET bilgisayar agı oldu. Bu ag üniversiteler arasındaki iletisim için etkin bir ortam olusturdu ve çok kısa zamanda hızla yayıldı. NSFNET saglamıs oldugu etkin ve hızlı bilgi paylasımı dolayısıyla özel sektöre ve dünyanın diger yerlerindeki kurumlara örnek oldu. Böylece ilerleyen yıllarda birçok ülkede bu tür aglar kurulmaya baslandı. Ayrıca büyük ölçekli özel sektör firmaları da kendi aglarını olusturdular. İste dünya geneline yayılmıs olan bu akademik, devlet ve ticari agların birbirine baglanmasıyla da bugünkü Internet dedigimiz global ag olusmus oldu. Bütün bu agların birbirleriyle bilgi alısverisi yapabilmeleri için gereken ortak dil de TCP/IP protokolü oldu. Bu ortak dilin yerlesmesi ve bilgisayar fiyatlarının düsüp, kullanımın yaygınlasmasıyla Internet hızla büyüdü. Bilgisayar agları ilk zamanlar daha çok elektronik dosya paylasımı (ftp) ve e-posta için kullanılmaktaydı. 1990'larin basında HTML dilinin ve web tarayıcılarının gelistirilmesiyle web tabanlı bilgi paylasımı arttı. Hemen akabinde ise web tabanlı e-ticaret uygulamaları gelisti. Bugün artik Internet çok genis bir yelpazede hayatin her alanında kullanılmaktadır. E-posta ve dosya paylasımı hala önemli bir yere sahiptir. Fakat artık eglenceden e-ticarete, oradan sesli ve görüntülü haberlesmeye kadar çok farklı konularda Internet vazgeçilmez bir ortam olmus durumdadır. Internet’in Yapısı Öncelikle bir kurumdaki bilgisayarlar birbirine baglanarak o kurum içinde yerel bir bilgisayar agı olustururlar. Daha sonra o kurumun yerel agı bu kurumun da bir parçası oldugu daha büyük bir üst aga baglanır. Bu üst ag da diger global aglara baglanır. Örnegin Mersin Üniversitesinin bilgisayar agını düsünelim. Üniversitedeki bilgisayarlar birbirine baglanarak üniversite içinde bir yerel ag olustururlar. Bu bilgisayarlar kendi aralarında dısarıya ihtiyaç duymadan haberlesebilirler. Daha sonra bu yerel ag Türkiye’deki bütün üniversitelerin baglı oldugu UlakNET üst agına baglanır. UlakNET üst agı Türkiye’deki bütün üniversiteler ve arastırma kurumlarını birbirine baglayan ulusal bir agdır. Daha sonra UlakNET agı Türk Telekom’un ülke geneline yayılmıs olan TTNET ticari agına baglanır. Böylece Türk Telekom’dan Internet hizmeti alan kullanıcılar ile üniversitelerin kullanıcıları birbirleriyle haberlesebilir. Diger yandan Avrupa’daki hemen hemen bütün ülkelerde UlakNET agına benzer akademik aglar vardır. Avrupa ülkelerindeki bu ulusal akademik agların birbirine baglanmasından da GEANT[8] adi verilen Avrupa çapında bir akademik üst ag olusmustur. UlakNET agı da bu Avrupa genelindeki akademik üst aga baglanarak ülkemiz üniversitelerini Avrupa üniversiteleri ile baglar. Öte yandan Türk Telekom’un TTNET ulusal ticari agı dünyanın diger yerlerindeki ticari global aglara baglanarak ülkemiz kullanıcılarının dünya ile iletisimini kurar. Sekil 1-1'de görülen resim UlakNET web sayfasından alınmıs olup UlakNET agının genel semasını göstermektedir.  Benzer sekilde Türkiye’deki Internet’e baglı her hangi özel bir sirket, önce kurumu içindeki bilgisayarları birbirine baglayarak yerel bir ag olusturur. Daha sonra kendi yerel agını Türkiye’deki Internet saglayıcısı olan Türk Telekom TTNET ulusal agına baglar. Böylece bütün Türkiye’deki TTNET agına baglı kisi ve kurumlarla haberlesebilir. Daha sonra TTNET agı da diger global aglara baglanır. Böylece bu sirket dünyanın her yerindeki Internet’e baglı bilgisayarlarla iletisim kurabilir. |
||